Stanowisko Zarządu PIIT w sprawie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Autor:   
01.03.2006.

Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji (PIIT) po zapoznaniu się z projektem nowelizacji ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 80, poz. 904 ze zm., dalej  PAPP) stwierdza co następuje

Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji (PIIT) po zapoznaniu się z projektem nowelizacji ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 80, poz. 904 ze zm., dalej  PAPP) stwierdza co następuje:

  1. Dokonanie nowelizacji ustawy w zgodzie z odpowiednimi dyrektywami unijnymi jest konieczne i uzasadnione.
  2. Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji wyraża swoje zaniepokojenie planowanymi zmianami do art. 79 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, mającymi na celu zniesienie możliwości podnoszenia wobec osób naruszających prawa autorskie roszczeń o zapłatę wielokrotności stosownego wynagrodzenia. Roszczenia takie zostały wprowadzone do ustawy w 1994 roku w związku ze specyficznym przedmiotem ochrony, jakimi są utwory, a których masowe wykorzystywanie w sposób niezgodny z prawem budzi zaniepokojenie podmiotów działających w branży informatycznej.
  3. Popieramy wprowadzenie zasady sądowego zabezpieczenia kaucją interesów posądzonego o naruszenie praw autorskich, w sytuacji, gdy okaże się on niewinny takiego naruszenia.
  4. Popieramy zastosowanie podobnych rozwiązań w ustawie prawo przemysłowe oraz w ustawie o ochronie baz danych.

Równocześnie postulujemy o przedyskutowanie i włączenie do Ustawy PAPP problemu rzeczywistego kontrolowania gospodarowania środkami zbieranymi przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Obecny brak takiej kontroli podważa zasadność gromadzenia tak znaczących kwot wydatkowanych nie zawsze były zbierane.

Uzasadnienie: Zniesienie roszczenia o zapłatę wielokrotności wynagrodzenia nie znajduje uzasadnienia zarówno w obecnym stanie rynku informatycznego (wysoki poziom korzystania z oprogramowania pozyskanego nielegalnie), jak i w stanie prawnym, który nie wymaga od Polski zmniejszenia standardów ochrony. Dyrektywa mówi, wprost, iż jej postanowienia - wyznaczające przecież wyłącznie minimalne standardy ochrony - powinny być stosowane bez uszczerbku dla środków, które mogą być przewidziane w prawie wspólnotowym lub krajowym w zakresie, w jakim te środki mogą dawać właścicielom praw większe korzyści. W sytuacji notorycznego naruszania praw twórców, w szczególności twórców programów komputerowych i innych rozwiązań teleinformatycznych, niezrozumiałe wydaje się obniżanie standardów ochrony przed powszechnie występującym procederem dokonywania przestępstw w zakresie. Na marginesie należy zauważyć, że kilka państw-członków Unii Europejskiej (m.in. Austria, Czechy, Grecja, Litwa, Słowenia) przewiduje, tak jak w Polsce, wyższy poziom ochrony niż określa to Dyrektywa i nie ma według naszej wiedzy planów obniżania tych standardów. Z kolei w krajach takich jak Francja i Włochy poszkodowany może domagać się dwukrotności opłaty licencyjnej.  Należy podkreślić, że celem Dyrektywy nie jest zmniejszanie standardów ochrony praw własności intelektualnej oraz wprowadzanie regulacji, które będą miały wpływ na zwiększenie skali korzystania z oprogramowania pozyskanego nielegalnie, co będzie miało miejsce, gdy wysokość roszczeń uprawnionych zmniejszy się do poziomu, w którym nie będzie ekonomicznego uzasadnienia dla uzyskiwania licencji w sposób legalny, gdyż grożące sankcje finansowe nie przekroczą kosztów zakupu legalnego oprogramowania. Zmiana ta wpłynie również na zmniejszenie skali legalnego obrotu programami komputerowymi, a przez to na zmniejszenie wpływów podatkowych.

Stanowisko zostało przyjęte podczas posiedzenia Zarządu PIIT w dniu 30 stycznia 2006 r.