Skip to content
Praca IT

 Gazeta IT to więcej niż pasja wysoka jakość merytoryczna - cytaty w pracach dyplomowych -  niezależne recenzje i poglądy


Kształtowanie wizerunku w Sieci Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
Autor: Piotr Ćwikliński   
22.12.2008.
W życiu codziennym stworzenie pozytywnego wrażenia u innych osób jest rzeczą niezwykle istotną. Z tego powodu coraz większym powodzeniem cieszą się specjaliści od kształtowania wizerunku. Z ich usług korzystają osoby publiczne, politycy, dziennikarze oraz coraz częściej osoby prywatne, na przykład przy ubieganiu się o pracę. "Piarowcy" współpracują  także firmami i przedsiębiorstwami.

Stworzenie pozytywnego wizerunku swojej osoby w świecie rzeczywistym jest o dużo łatwiejsze niż podczas nawiązywania kontaktów za pomocą komputera. Przy kontaktach bezpośrednich dysponujemy całym "arsenałem" cech, takich jak: płeć, wiek, imię, nazwisko, kolor skóry, strój, które Goffman nazywa fasadą osobistą. Jest to zestaw cech, który towarzyszy ludziom rozpoczynającym interakcję. Istotne są również inne czynniki niewerbalne, takie jak: gesty, sposób poruszania się, mimika twarzy. Niektóre elementy fasady osobistej mogą być wybierane, inne - takie jak płeć - nie.
Dzięki tym cechom jeszcze przed nawiązaniem kontaktu partnerzy mogą przyjąć odpowiednią strategię interakcji. "Osobista fasada ma szczególne znaczenie wówczas gdy partnerami są osoby nieznajome - dostarcza bowiem wskazówek umożliwiających zbudowanie wspólnej 'definicji sytuacji' oraz decyduje o 'pierwszym wrażeniu' (…), które ma kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu interakcji ."
Inaczej więc będzie przebiegała rozmowa miedzy uczniem a nauczycielem, inaczej między tym samym uczniem a młodszym kolegą.
Goffman podkreśla również, że w procesie interakcji mamy do czynienia nie tylko z treściami, które jednostka przekazuje za pomocą symboli werbalnych i niewerbalnych, ale także wrażeniami, które jednostka świadomie lub nieświadomie wywołuje. Celem wszystkich występów jest definiowanie sytuacji. Istotną częścią tego procesu jest definiowanie przez jednostkę samej siebie i narzucanie tej definicji obserwatorom.
    Gdy logujemy się do sieci Internet nie dysponujemy takim bogatym zestawem cech, jak w przypadku kontaktu twarzą w twarz. Wszystkie elementy fasady osobistej zostają poważnie ograniczone. Stąd przekazy dwukierunkowe w Internecie stają się przede wszystkim:

  • werbalnymi, pomijają aspekt proksemiczny i w ograniczonym stopniu wykorzystują komunikację niewerbalną - tylko niektóre środki komunikacji wsparte są obrazem. Zazwyczaj w Internecie nie dysponujemy tradycyjnymi przekazami niewerbalnymi takimi jak: wyraz twarzy, tembr głosu, postawa, gestykulacja czy kontakt wzrokowy.
  • ubogimi dramaturgicznie,
  • anonimowymi społecznie,
  • pozbawionymi kontekstu społecznego

 

W świetle przeprowadzonych badań nad komunikacją niewerbalną i jej rolą w tworzeniu wrażenia okazuje się, że:
 "(…) nasze słowa - to, co faktycznie mówimy - mają drugorzędne znaczenie wobec innych wskazówek, na podstawie których obserwatorzy wyciągają wnioski na temat tego, czy jesteśmy ciepli bądź chłodni ."
W sieci więc robimy wrażenie nieco bardziej chłodnych, drażliwych i kłótliwych niż w rzeczywistości z powodu ograniczeń, jakie wprowadza ten środek.
    Oczywiście pewien zasób informacji o nieznajomej nam osobie jesteśmy w stanie zebrać, ale wymaga to od nas większego zaangażowania poznawczego niż w przypadku kontaktów w realnym świecie. Klimczak-Ziółek  stwierdza, że sam fakt korzystania z medium jakim jest Internet oraz zainteresowanie nim pozwala wnioskować kompetencjach informatycznych użytkowników (wykorzystywane programy wymagają znacznego zaawansowania w tej dziedzinie) oraz o statusie materialnym użytkowników (dostęp do komputera, oprogramowania).
By poznać kogoś bliżej przez Internet, ocenić jaką osobą jest nasz internetowy rozmówca, możemy obserwować jej aktywność oraz relacje z innymi. Czasami jest to niemożliwe, na przykład, gdy do czatowego pokoju rozmów, czy na grupę dyskusyjną zapisuje się nowa osoba. W takim przypadku podstawową informacją o osobie będzie jej nick, czyli przezwisko internetowe. Nick jest często jedynym stałym elementem osobowości, gdyż pozwala połączyć wszystkie wpisy - wypowiedzi danej osoby. To z kolei sprawia, że użytkownicy są rozpoznawalni dla innych.
Można uznać, że internetowe imię zastępuje całą fasadę osobistą, dlatego dobór odpowiedniego nicka jest dla użytkownika bardzo ważny. Istotną rzeczą jest fakt, że nicki podlegają ochronie. Znaczy to, że dwóch użytkowników tego samego forum internetowego, czy też czata nie może posiadać takiego samego przezwiska.
    Haya Bechar-Israeli, który zajmował się badaniem internetowych imion na czatach, dokonywał ich klasyfikacji uznał, że wybór nicka ma duży związek z wytwarzaniem sieciowej osobowości. Berchar pisze:
"W sytuacji, w której fizyczna egzystencja oraz tożsamość osoby muszą zostać zredukowane do jednej linijki tekstu, z której składa się nick, ludzie starają uczynić go najbardziej reprezentacyjnym oraz ważnym. Sposobem na to jest wybranie sobie oryginalnego nicka, który będzie mówił coś o jaźni jego właściciela oraz, który będzie zachęcał uczestników do rozpoczęcia rozmowy z tą osobą.
W tej formie komunikacji, gdzie niemożliwym jest zobaczenie rozmówcy oraz uzyskanie podstawowych informacji na jego temat takich jak płeć, kolor skóry, rasa, itp., nicki są podstawowym środkiem służącym do przedstawienia siebie ujętym w jednym słowie lub wyrażeniu ."
    Poniżej postaram się przedstawić sposoby kreowania własnego wizerunku w wybranych formach komunikacji w Internecie.

Czat

     Oryginalne pseudonimy mogą zapewnić promocję własnej osoby, dają możliwość wyróżnienia się z internetowego tłumu na przykład na czatach w pokojach rozmów, gdzie znajduje się kilkuset użytkowników. Trudno wtedy "wychwycić" interesujące zdanie czy temat do rozmowy ponieważ na ekranie mamy ogromną liczbę wypowiedzi, które bardzo szybko pojawiają się i równie szybko znikają z powodu nowo pojawiających się wiadomości. Z tego powodu, zamiast wczytywania się w główny ekran, można rozpocząć rozmowę we dwoje na tak zwanym privie. W tym celu przegląda się listę nicków osób obecnych w danym pokoju i najczęściej na podstawie sieciowego imienia wybiera się partnera do rozmowy.
W przypadku komunikatorów internetowych najczęściej wybiera się partnera do rozmowy na podstawie informacji zawartych w tak zwanym ogólnym katalogu publicznym. Można w nim znaleźć dane o płci, imieniu, czy miejscu pobytu naszego rozmówcy. Na czacie takie informacje może zawierać nick, który czasem sugeruje stan cywilny i wiek ("zonaty26"), zawód ("marynarz"), wygląd ("super_laska" lub "przystojniak"), imię oraz miejsce pobytu ("KaskaFrankfurt", "a_w_pracy_on") zamiar ("za_sponsoruje") czy cechy charakteru ("ciekawy_swiata", "piekna_madra_bogata"), kompletnie nic ("-------..." czy "aaaaa_on"), tudzież dowolną kombinację powyższych.
W nazwie użytkownika wykorzystywane są często wyrazy odnoszące się do posiadanych, albo pożądanych przez niego atrybutów, wykonywanej profesji, zainteresowań. To, co ostatecznie zostanie użyte jako nick będzie jest istotną informacją o tym, jaki element tożsamości jest znaczący dla jego posiadacza, jaki wizerunek chce stworzyć, jaką jest osobą w rzeczywistości, albo jakie jest jego ja-idealne.
    Ciekawy powód doboru nicka w internetowych czatach prezentuje uczestnik jednego z forum:
(…) "potrzebę bycia anonimowym zastępuję ostatnio chęcią autopromocji. Wolę jednak być znany jako 'Cardiolog', bądź "Zwykły zjadacz chleba", niż np. 'Michał_T', gdyż... odczuwam lęk przed byciem postrzeganym jako ktoś pospolity i przeciętny. (…) Bycie niepospolitym pozwala mi uniknąć poczucia własnej bezsilności wobec bezkształtnego, wirtualnego tłumu, oraz mieć większe poczucie kontroli nad przebiegiem sytuacji. Oczywiście jest to też kwestia satysfakcji ."
Internetowego przezwiska można używać jako swego rodzaju wabika, który ma służyć podjęciu interakcji:
(…) "Mam kilka innych nicków, ale tylko te, które mam na kurniku , są przemyślane - chciałam mieć na tyle rzucające się w oczy, żeby mnie od razu zapraszano do gry Pierwszy, który niestety już nie istnieje świetnie się sprawdzał - markiza_de_kotlet_schabowy Obecnie jako boska_lou_lou przebieram w ofertach gry od panów, a jako rozjechana_zaba jestem rozchwytywana przez wszystkich ."
    Zmiana przezwiska internetowego jest niezwykle łatwa, jednak osoby, które długo funkcjonują w sieci i są rozpoznawalni pod swoimi nickami niechętnie to czynią. Owa zmiana internetowego imienia wiązałaby się z koniecznością zbudowania od początku swojej tożsamości.
    "Kiedy ludzie nie mogą używać swoich przydomków, mogą czuć się sparaliżowani i niezdolni do funkcjonowania w środowisku, z którym utożsamiali się przez długi czas. (…) obawiają się, że znajomi nie będą mogli zidentyfikować ich po tym, jak utracili swoje sieciowe imię.
Ludzie na ogół są skłonni do pozostawania przez długi czas przy jednym nicku i jednej tożsamości, z którymi są związani emocjonalnie ."
    Osoby, które nie są mocno związane z czatową społecznością (logują się okazjonalnie) chętnie przybierają tzw. nicki tymczasowe, które odróżniają je od stałych bywalców tym, że przy ich wyborze nie trzeba dokonywać rejestracji oraz, że przed nazwą użytkownika widnieje tylda ("~") .Nick tymczasowy istnieje tylko jedną sesję danego użytkownika, czyli od momentu zalogowania się, do wyjścia z czata. Nie podlegają one ochronie, co oznacza, że podczas nieobecności na czacie inna osoba może używać dokładnie takiego samego imienia, jak my wcześniej. Prowadzi to często do nieporozumień między uczestnikami rozmowy lub świadomego podszywania się pod inne osoby.
"Tyldy" na czacie często zachowują się wbrew panującej netykiecie. Używają wulgaryzmów, wszczynają kłótnie - tzw. flame wars - wojny na obelgi, piszą wielkimi literami, co w Internecie oznacza krzyk. Takie zachowanie najczęściej jest spowodowane przeświadczeniem o anonimowości, które prowadzi do braku zahamowań w przestrzeganiu norm, co z kolei owocuje brakiem odpowiedzialności za napisane wypowiedzi. Osoby z nickami tymczasowymi mają również świadomość, że nawet po wyrzuceniu z pokoju przez operatora  za niestosowne zachowanie, można będzie zalogować się powtórnie używając nicka tymczasowego i kontynuować wojnę. Flame wars pozwalają na odreagowanie skrywanych frustracji z realnego życia, są także sposobem na chwilowe zaistnienie, pokazanie się w anonimowym świecie.

Email

    Email jest jedną z usług internetowych, służącą do przesyłania wiadomości tekstowych, tak zwanych listów elektronicznych. W przeciwieństwie do czatu email jest asynchroniczną formą komunikacji, co oznacza, że reakcje odbiorcy są odroczone w czasie. W początkach Internetu była to usługa przeznaczona wyłącznie do przesyłania krótkich informacji w kodzie ASCII (alfabet łaciński, cyfry i kilkanaście znaków interpunkcyjnych). Aktualnie umożliwia przesyłanie tekstów napisanych w językach narodowych oraz dołączanie do nich tzw. załączników - plików zawierających programy komputerowe, dźwięk, obrazy w różnych formatach i wiele innych.
W Internecie jedną z pierwszych rzeczy, jakich ludzie dowiadują się o sobie, są adresy emaliowe. To właśnie one, mogą wpływać również na to, jakie wywieramy wrażenie. Część adresu mailowego stojąca za znakiem "@" jest przydzielana odgórnie. Użytkownik ma możliwość decydowania, co znajdzie się z lewej strony od tego znaku.
W przypadku adresu email obie części od znaku "@" mogą dawać pewne wskazówki o właścicielu danego adresu internetowego. Z lewej strony może pojawić się imię i nazwisko, przezwisko, czy kombinacja liter i cyfr. Niektórzy ludzie przy wyborze nazwy użytkownika decydują się na frywolne słowa, a później tego żałują.
Wybierając nazwę użytkownika składającą się z imienia i nazwiska, zamiast pseudonimu, można liczyć, iż osoby, które nas nie znają będą nas traktowały w sposób bardziej poważny. Zupełnie inaczej będzie wyglądał adres, a tym samym wizerunek osoby posiadającej adres email Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć niż Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
Nazwa domeny zazwyczaj jest zależna od usługodawcy, ale zdarzają się wyjątki. Wybierając darmowe konto pocztowe np. z grupy onet.pl istnieje możliwość wyboru jednej z wymienionych: @vp.pl, @op.pl, @onet.eu, @amorki.pl, @autograf.pl, @buziaczek.pl, @poczta.onet.pl, @poczta.onet.eu .
Domeny internetowe pozwalają nam w mniej lub bardziej dokładny sposób przyporządkować naszego rozmówcę do określonych grup społecznych czy organizacji. Stąd takie domeny jak: ".biz" (biznes), ".com" (komercyjne), ".edu" (edukacja, szkolnictwo), ".gov" (rządowe, polityczne), ".info" (informacje), ".int" (organizacje międzynarodowe), ".mil" (militarne), ".prv" (prywatne), ".org" (organizacje pozarządowe), ".net" (sieciowe) . Istnieją również domeny krajowe, dzięki którym można spodziewać się, że właściciel konkretnej domeny będzie również mieszkańcem danego kraju.
 "Osoby ze środowiska naukowego biorą to, co im przydzielają administratorzy systemu, choć w większości wypadków oznacza to, że w nazwie domeny będą mieli nazwę uczelni i końcówkę 'edu'. W rezultacie od razu rozpoznawani są jako członkowie społeczności akademickiej, choć ich rola może być nie do końca jasna (można być zarówno studentem pierwszego roku, jak i pracownikiem harwardzkiej kuchni. Owo 'edu' jest niepozornym identyfikatorem, który oddziela jego właściciela od świata kapitału, w którym adresy mają końcówkę 'com' (od commercial)  ".

Komunikatory

Znacznie większą liczbą informacji o interlokutorze możemy uzyskać korzystając z komunikatorów internetowych. Są nimi wszelkiego rodzaju programy umożliwiające użytkownikom bezpośrednią komunikację między co najmniej dwoma komputerami, poprzez sieć komputerową, zazwyczaj Internet w czasie rzeczywistym.
Rejestrując się w wybranym systemie (programie), użytkownik otrzymuje zazwyczaj specjalny klucz identyfikacyjny (np. numer) lub proszony jest o nadanie swojemu profilowi nazwy użytkownika. Dzięki temu, przy każdym uruchomieniu komunikatora, użytkownik jest identyfikowany i logowany do serwera. Programy typu "instant messaging" mają tę charakterystyczną cechę, że zawiadamianie użytkownika o fakcie obecności (lub nieobecności) online znanych mu osób umieszczonych wcześniej na prywatnej liście znajomych.
Aby móc uzyskać identyfikator poszukiwanego użytkownika, większość sieci komunikatorów oferuje katalogi, w których każdy z użytkowników może zamieścić informacje o sobie - imię, nazwisko, płeć, wiek, niekiedy adres, numer telefonu czy też inne informacje. To właśnie dzięki tym danym można rozpocząć rozmowę z nieznajomym użytkownikiem przeszukując katalog i wybierając "najdogodniejszą" osobę do rozmowy. Dzięki katalogowi można sprawdzić czy nasz rozmówca jest w podobnym wieku co my, gdzie mieszka i ile ma lat. Informacje te będą dla nas dostępne, pod warunkiem, że osoba uzupełniła je w katalogu, gdyż podanie danych osobowych nie jest wymagane przy rejestracji.
Oprócz standardowej "rozmowy" dwu użytkowników (za pomocą krótkich komunikatów tekstowych) możliwe jest organizowanie konferencji, wysyłanie plików i wiadomości email oraz inne usługi zależne od używanego narzędzia. Ze względu na brak jednego standardu, wszystkie strony muszą posługiwać się tym samym programem. Opracowano wiele konkurujących ze sobą produktów, z których szerszą popularność zdobyło zaledwie kilka. Najbardziej znane rozwiązania to ICQ, AOL Instant Messenger, rodzimy Gadu-Gadu czy ostatnio coraz bardziej popularny komunikator Tlen.

Fora dyskusyjne

     Uczestnicy sieciowych dyskusji rozpoczynają rozmowę na jakiś konkretny temat (rozpoczynają wątek), zamieszczają swoje wypowiedzi (posty) i czytają co inni mają do powiedzenia.
     W przeciwieństwie do czatów, użytkownik forum dysponuje znacznie większymi możliwościami prezentacji własnej osoby. Oprócz swojego sieciowego przezwiska, można zamieścić także awatar oraz sygnaturę.
Nieco inaczej wygląda też dobór nicków w porównaniu do czatów. Wynika to z odmiennego charakteru obu środków komunikowania. Fora internetowe są zazwyczaj ściśle ukierunkowane na jeden temat (np. forum internetowe poświęcone jeździe na snowboardzie , forum użytkowników i miłośników samochodów marki Mini ) i są asynchroniczne. Asynchroniczność forów wynika z tego, iż można do nich się włączyć w dowolnym czasie i umieścić tam swoją wypowiedź. Z tego powodu dyskusje na poszczególne tematy toczą się bardzo wolno i mogą ciągnąć się przez wiele tygodni. Istnieją także dyskusje, które zostają zawieszone, do których wraca się po wielu miesiącach.
 Na forach sieciowy pseudonim nie jest tak istotny. W dyskusjach sieciowych nie jest ważne to, by zwrócić na siebie uwagę i zostać zaproszonym do rozmowy na priv, lecz to, co mamy do powiedzenia na dany temat. Przezwiska sieciowe w internetowych forach będą zatem pełniły raczej funkcję spajającą i porządkującą wszystkie wypowiedzi konkretnego autora.
W czatowych pokojach rozmów chodzi o szybkie wywarcie pozytywnego wrażenia nas samych u innych uczestników rozmowy. Służą temu między innymi nicki, o których pisałem wcześniej. By zostać zauważonym na forum internetowym wcale nie potrzeba posiadać wyjątkowego przezwiska, dlatego wśród użytkowników sieciowych dyskusji raczej nie spotkamy nicków typu: "macho", wysoki_brunet21" czy innych opisujących posiadane bądź pożądane cechy charakteru.
Obserwując listę 1200 nicków z 7617 użytkowników forum eXPerience , jedynie 11 osób posiadało pseudonimy, które odzwierciedlały cechy charakteru ("malkontent", "kochaś", "błyskawiczny", "diabelskie nasienie", "*Słynny*"), cechy fizyczne ("siwy64"), zawód/hobby ("Informatyk", "drukarz", "pisarz", "ogrodnik"), miejsce pobytu/pochodzenia ("krakowiak") danego użytkownika.
W swoim forumowym profilu po zalogowaniu się, użytkownik może także zamieścić awatar. Jest to emblemat, zwykle obrazek lub zdjęcie, o niedużej rozdzielczości określonej przez administratora forum. Funkcja awatarów może być różna. Z jednej strony dzięki nim użytkownik może podkreślić swój indywidualizm, z drugiej - podobnie jak nick, pełni rolę demarkacyjną - pozwala rozgraniczyć wypowiedzi danego usera.
Najczęściej jako emblematy używane są zdjęcia i obrazki symbolizujące tematykę forum. Przykładowo na wyżej wspomnianym forum o tematyce Mini przeważają awatary związane z motoryzacją i z samym Mini. Użytkownicy niniejszego forum jako emblematów używają zdjęć własnych pojazdów, lub ich fragmentów (np. logo Mini, felga samochodu, kierownica).
Często jako awatary stosuje się obrazki czy zdjęcia o tematyce, która ma budzić uśmiech czytelników. Są to na przykład postaci z kreskówek, zwierzęta, animowane gify. W bardzo sporadycznych przypadkach zdarza się, żeby użytkownicy zamieszczali swoje zdjęcia jako emblematy.
Oznaką wysokiego statusu i sposobem na wyróżnienie się na internetowych forach może być liczba napisanych wypowiedzi (najaktywniejszy użytkownik forum sXPerience ma na swoim koncie 7391 wypowiedzi ) lub rangi przyznawane przez administratorów za liczbę napisanych postów. Owe rangi są swego rodzaju nagrodami za aktywne uczestnictwo w życiu forum. To waśnie dzięki nim, można stać się "gwiazdą" oraz być traktowanym przez innych użytkowników jako ekspert w danej dziedzinie. Przykładem mogą być rangi wprowadzone przez forum poświęcone telefonii komórkowej . Osoby w zależności liczby wypowiedzi otrzymują następujące statusy: "Świerzak", "Początkujący", "Jest w temacie", "Znajomy", "Kolega", "Przyjaciel Forum", "Możesz mu zaufać", "Zna telefon jak własną kieszeń", "Możesz mu powierzyć swój telefon", "SPEC!", "SEk750i.pl MANIAK".
Najwyższa ranga przysługuje użytkownikowi, który napisze 750 i więcej postów.
    Sygnatura (w skrócie "sig") jest to tekst, podpis wpisany przez użytkownika, dodawany automatycznie na końcu każdej wiadomości.
Pierwotnie opcja sygnatury występowała w środowiskach sieciowych, których interfejs nie pozwalał na korzystanie z grafiki. Były to zazwyczaj listy dyskusyjne, księgi gości, pola komentarzy blogowych. Zgodnie z netykietą sygnatura powinna liczyć nie więcej niż 4 linie . W związku z tymi ograniczeniami w internetowych podpisach najczęściej pojawiają się cytaty znanych ludzi, motta życiowe, adresy email użytkowników.
Czasami administratorzy zezwalają na dłuższe sygnatury, co owocuje powstawaniem ASCIIart-ów. Polega on na tworzeniu obrazków, ornamentów czy symboli jedynie przy wykorzystaniu znaków dostępnych na klawiaturze komputera. Czasami prawidłowe odczytanie takich rysunków wymaga sporej wyobraźni.

 .-~~-. .--.
 / / "\ /| joan stark
 / \ | \ \// Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
 |/\ | \_/-'..'
 A | / || ASCII ART GALLERY:
 jgs |__||__|| http://www.geocities.com/SoHo/7373/

_
 \`"-.
 ) _`-.
 , : `. \
 : _ ' \
 ; *` _. `--._
 `-.-' `-.
 | ` `.
 :. . \            
 | \ . : .-' .
 : )-.; ; / :
 : ; | : : ;-.
 ; / : |`-: _ `- )
,-' / ,-' ; .-`- .' `--'
`--' `---' `---' bug

 (__)
 (oo)
 /-------\/ )/
 / | || Y\_/
*||----|| /~\
~~ ~~

Przykładowe sygnaturki ASCIIart-owe

Oryginalna sygnatura pozwala wzbogacić sieciowy wizerunek, podkreślić indywidualność użytkownika. Dzięki grafikom ASCII wiadomości konkretnego autora wyróżniają się na tle innych i ułatwiają czytelnikowi identyfikowanie poszczególnych wiadomości z konkretnym autorem.
Wraz z rozwojem komputeryzacji i Internetu zaczęto odchodzić od systemów obsługiwanych w trybie tekstowym na rzecz środowisk opartych na grafice. Pozwalają one stosować obrazy i zdjęcia w wysokiej rozdzielczości, zamiast pracochłonnych i niewyraźnych ASCIIart-ów. Z tego powodu coraz powszechniej mówi się u umieraniu sztuki ASCIIart .
Paradoksalnie wprowadzenie środowisk graficznych może przyczynić się do wzrostu popularności sztuki tworzenia obrazków tylko z pomocą znaków klawiatury i uczynienia jej elitarną. Ktoś, kto będzie chciał się wyróżnić z internetowego tłumu, zamiast sięgnąć po kolorowe obrazki czy zdjęcia, umieści w swojej sygnaturze obrazek rysowany znakami ASCII.
Z punktu widzenia kreowania wizerunku w Internecie warto wspomnieć o coraz bardziej powszechnej tendencji do umieszczania w sygnaturkach userbarów (belek) - małych grafik w formie prostokątów, które zwykle informują o tym, czym dany użytkownik się interesuje, do jakich grup społecznych się zalicza, jakich używa aplikacji, jakiej drużynie kibicuje, jaki uprawia sport, etc. W sieci istnieją specjalne portale z userbarami do pobrania uszeregowane według rozmaitych kategorii . Jeśli w serwisie nie ma belki o jakiejś tematyce, można taką stworzyć (istnieje poradnik jak zrobić belkę), a później wysłać na serwer.
Zamieszczenie userbara w sygnaturce na forum może dostarczyć cennych informacji na temat danego użytkownika. Ponieważ użytkownicy forów często zamieszczają kilka belek, na ich podstawie, jeszcze przed rozpoczęciem dyskusji jesteśmy w stanie stwierdzić czy dana osoba będzie dla nas dobrym partnerem do rozmowy, albo czy mamy wspólne zainteresowania.
Userbary oprócz grafiki zwykle opisane są w języku angielskim. Dzięki temu, możemy dowiedzieć się, że np. użytkownik jednego z forum - yanec85  czyta tygodnik Angora ("Angora reader"), pije piwo Perła ("Perla drinker"), jest dumny, z tego, że jest Polakiem ("Proud to be polish"), jest muzykiem ("Musician"), gra na gitarze elektrycznej ("Guitar player") i jeździ fiatem 125p ("Fiat 125p driver").
Nick, awatar, ranga jaką posiada użytkownik forum czy sygnatura umożliwiają wzbogacenie internetowego wizerunku i prezentację własnego ja. By wykreować siebie w sieci, niektóre z tych elementów wymagają od użytkownika dużego nakładu pracy jak na przykład ASCIIart lub są dostępne "na wyciągnięcie ręki" (userbary).

Blogi

    Szczególnym miejscem w Internecie, w którym użytkownik może najpełniej wykreować pozytywny, pożądany przez siebie wizerunek jest blog. Jest on swego rodzaju pamiętnikiem pisanym i publikowanym w Internecie zazwyczaj tworzony przez jedną osobę. Blog jest specyficzną stroną internetową, dzielącą się na kolejne notki. Wpisy te są tekstami, które są prezentowane w taki sposób, że ostatni chronologicznie wpis jest pierwszym, z którym spotyka się czytelnik. Starsze wpisy prezentowane są poniżej ostatniej notki lub na innych podstronach, które nazywane są archiwami bloga. Na ogół strony te mają charakter tekstowy, ale obecnie coraz częściej spotyka się blogi, które oprócz tekstu zawierają również zdjęcia lub rysunki. Istnieje również inna odmiana blogów - fotoblogi, których zasadniczą częścią są cyklicznie dodawane zdjęcia (tekst służy głównie do podpisów pod zamieszczonymi zdjęciami).
Blogi dają możliwość wyrażania własnej osobowości. Z jednej strony są pisane, jak tradycyjny pamiętnik, ale zawierają elementy wspomnień i terminarzowe , a więc zapisy zdarzeń i sytuacji, w których uczestniczył autor. Data, którą opatrzony jest wpis, jest wystarczającym usprawiedliwieniem jego powstania. Z drugiej strony blog pisany jest ze świadomością istnienia publiczności. Jest on również narzędziem interakcji . Autorzy piszący pamiętniki nie muszą obawiać się reakcji opinii publicznej. W przypadku blogów, ich twórcy narażeni są na krytykę ze strony czytelników już od momentu opublikowania pierwszej notki. Odbiorca po przeczytaniu wpisu może nań zareagować wysyłając swój komentarz .
"Fakt, że ktoś decyduje się pisać swój pamiętnik w sieci, a nie w zeszycie, świadczy o tym, że przynajmniej w pewnym stopniu jest to twórczość 'dla czytelników'. Stąd blog przedstawia zawsze jakiegoś rodzaju kreację 'ja'"  .
Podobnie jak w innych rodzajach komunikacji komputerowej, autorzy blogów posługują się nickami. Wielu autorów e-pamiętników zna się między sobą i zna część swoich czytelników, jednak anonimowość podczas pisania bloga jest niezwykle istotna. Służy ona przede wszystkim przedstawieniu swojej osoby, myśli, cech i uczuć, które z różnych powodów nie mogą być ujawnione w "realnym życiu". Internet pozwala na konfrontację tych przemyśleń z opiniami innych ludzi, nie narażając się na przykre konsekwencje, jakie mogą towarzyszyć zbytniemu otwarciu w "realnym świecie".
 "(pseudonim) zapewnia (…) bezpieczeństwo, ochronę prywatności, pozwala na unikanie autocenzury. (…) Blogowicz, paradoksalnie, kryje się za pseudonimem, aby mógł się odkryć i opisać to, co przeżywa ."
Dzięki schowaniu się za nickiem, "ja" autora internetowego pamiętnika - aktora, może grać przed bardzo szeroką publicznością, nie przejmując się relacjami znanymi ze społecznych relacji. W przypadku nieudanego występu w świecie rzeczywistym, osoba może być narażona na przykre konsekwencje - ośmieszenie, utratę dobrej opinii, ekskluzję z grupy społecznej. Pisząc bloga, autor w najgorszym wypadku naraża się na utratę czytelników, czy niepochlebne komentarze dodane do wpisów.
    Istnieją blogi, które traktowane są jako przestrzeń artystyczna, na których blogowicze zamieszczają swoje dzieła np. wiersze, felietony, albo krótkie opowiadania. Są również blogi tworzone przez klika osób, które zawierają przepisy kulinarne, albo takie, które są mistyfikacjami. Ciekawym przykładem takiego bloga może być <link http://pamietnik-zmarlego.blog.pl/>http://pamietnik-zmarlego.blog.pl/</link>, który zawiera nieprawdziwą historię umierającego chłopca. Jego ostatnie notki oraz zamieszczony przez kogoś innego nekrolog. Blog ten przyciągnął setki czytelników, którzy zamieścili swoje komentarze pełne współczucia .
"Anonimowość w sieci sprzyja manipulowaniu tożsamością poprzez ukrywanie cech traktowanych przez użytkownika jako mniej istotnych, zbędnych, albo negatywnie wpływających na jego wizerunek. Dokonywana selekcja ogranicza się do ekspozycji tego, co stanowi część faktycznie posiadanych właściwości. Tworzone ja-idealne najczęściej nie różni się od ja-rzeczywistego. Zdarza się jednak, że sieciowa tożsamość konstruowana jest w oparciu o cechy, których w rzeczywistości internauta nie posiada ".
    Jak twierdzi autor jednego z serwisów blogowych: "(…) na logach rzadko mamy do czynienia z autokreacją polegającą na wymyślaniu faktów z życia właściciela bloga. Kreacja częściej jest osiągana poprzez selekcję informacji rozpowszechnianych za pomocą bloga. Ale czy wykreowany świat nie jest częścią osobowości blogującego? (…) czy autokreacja jest na blogach częstsza niż w świecie rzeczywistym? Można by się spierać. Wszystko zależy od tego, które 'ja' uznamy za prawdziwe , czy to, o którym dowiadujemy się z bloga, czy to, które poznajemy w kontaktach bezpośrednich. To drugie może być równie dobrze skrojone na pokaz, wcale nie trudno wyobrazić sobie sytuację, w której to właśnie na blogu publikowane są bardziej 'prawdziwe' informacje o danej osobie. Anonimowość sprzyja przecież nie tylko autokreacji, ale także szczerości ."

Zakończenie

    Uwzględniając powyższe formy komunikowania w Internecie można stwierdzić, że osoby funkcjonujące w Sieci tworzą sobie tożsamości, do których są silnie przywiązane. Osobowość internetowa bardzo rzadko różni się od osobowości ze świata rzeczywistego. Radykalne eksperymenty z własnym "ja" (np. zmiany płci) najczęściej mogą mieć miejsce przy korzystaniu z synchronicznych form porozumiewania się - takich jak czat czy komunikator internetowy. Wynika to z faktu, iż stosując te formy komunikacji, możemy w możliwie szybki sposób manipulować swoją tożsamością.
Dzięki tym środkom również łatwo (np. wybierając interesujący nas nick, lub szukając osoby w swoim wieku z tego samego miasta w katalogu publicznym) jest dobrać sobie partnera do rozmowy, ewentualnie do spotkania w "rzeczywistym świecie".
Emaile, fora dyskusyjne i blogi mają inny charakter - owszem, za ich pomocą również można "poprawiać" ja-sieciowe poprzez stosowanie odpowiednich nicków, awatarów, sygnatur, czy przedstawiając siebie w odpowiednim świetle - ale wykreowanie zupełnie nowego ja jest dużo bardziej pracochłonne i wymaga od użytkownika więcej wysiłku.
    Miejsca, w których odbywa się prezentacja "ja" (np. blogi) leżą na granicy dwóch sfer - prywatnej i publicznej. Z jednej strony ujawniają się treści bardzo osobiste i intymne, z drugiej strony istnieje świadomość nieokreślonego audytorium. To właśnie to upublicznienie i nieokreśloność zapewniają poczucie bezpieczeństwa i otwarcie. Moment, w którym prawdziwe życie zaczyna przenikać do wirtualnego powoduje, że autoekspresja zostaje zakłócona.
 Istnienie tylu środków do mówienia o własnej osobie, świadczy o potrzebie wyróżnienia się z tłumu, nawet, gdy pozornie brakuje ku temu możliwości - gdy do podkreślenia własnej osobowości zostają tylko znaki klawiatury. Oznacza to, że sieciowa tożsamość użytkowników Internetu jest dla nich sprawą istotną oraz, że Internet nie jest wyłącznie narzędziem komunikacji, ale stanowi miejsce, w którym chcą społecznie zaistnieć.
 

Literatura:

Frankfurt-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001
Grzywak A.[red.], Internet w społeczeństwie informacyjnym-Internet w systemach zarządzania, Warszawa 2004
Herring S. [red.], Journal of Computer-Mediated Communication
Kurczewski J. [red.], Wielka sieć. E-seje z socjologii Internetu, Warszawa 2006
Marecki P., [red.], Liternet, literatura i Internet, Kraków 2002
Marecki P., [red.], Liternet.pl, Kraków 2002
Wallace P., Psychologia Internetu, Poznań 2004


Źródła elektroniczne:

http://czat.onet.pl
http://forum.dvhk.pl
http://forum.sek750i.pl
http://forum.snowboard.kondi.pl
http://pamietnik-zmarlego.blog.pl
http://pl.wikipedia.org
http://poczta.onet.pl/
http://www.geocities.com/SoHo/7373/
http://www.kurnik.pl/
http://www.mini.org.pl/forum
http://www.psychologiainternetu.fora.pl
http://www.userbars.pl/
http://xp.net.pl/forum

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Reklama
 
 
 

1200+ artykułów
5000+ prenumeratorów
6 lat tradycji jako e-czasopismo




Prenumeruje nas: 5644 osób
Zostań naszym Czytelnikiem



Wiadomość HTML?

 
 

Wydarzenia: aktualne

Brak wydarzeń
Wrzesień 2010
N P W Ś C P N
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2
 

Statystyka wizyt

wizyt wczoraj: 349
wizyt dzisiaj: 366
wizyt wszystkich: 238265
Reklama2